Connect with us

Actueel

Geheim verzet in het Mauritshuis: hoe een museum uitgroeide tot schuilplaats tijdens de oorlog

Avatar foto

Published

op

Verzet en geheimen in het Mauritshuis: een museum tijdens oorlogstijd

In het hart van Den Haag onthult het Mauritshuis een bijzonder, maar vaak vergeten deel van zijn geschiedenis tijdens de Tweede Wereldoorlog. In de tentoonstelling ‘Facing the Storm’ wordt duidelijk hoe het museum niet alleen een bewaarplaats voor kunst was, maar ook een schuilplaats voor onderduikers én een locatie waar verzetsactiviteiten plaatsvonden. Tegelijkertijd moest het museum, onder Duitse druk, ook propaganda-exposities organiseren. Die dubbele rol maakt het verhaal extra aangrijpend.

Verzet achter gesloten deuren

Tijdens de bezetting stond het Mauritshuis onder leiding van een directeur met Duitse wortels. Officieel werkte hij samen met de bezetter door tentoonstellingen te organiseren die het naziregime in een positief daglicht moesten zetten. Maar achter de schermen gebeurde iets heel anders: op de zolder van het museum zaten onderduikers verborgen. Het ging onder meer om jonge mannen die verplicht naar Duitsland moesten om daar te werken, maar zich daaraan wisten te onttrekken. Hun verblijf op zo’n centrale plek – vlak bij instellingen van de nazi’s – was levensgevaarlijk.

Een kind in het verzet

Eén van de indrukwekkendste verhalen is dat van Menno, destijds dertien jaar oud. Hij was de zoon van de museumbeheerder die in de kelder van het Mauritshuis woonde. Zijn vader typte daar stiekem verzetskranten over, die Menno vervolgens onder zijn kleding verstopte en per fiets verspreidde. Het gezin leefde midden in het museum, omringd door kunst en gevaar. De moedige rol van deze jonge jongen laat zien hoe verzet zich soms op de meest onverwachte plekken afspeelde.

Kunst beschermen tegen de nazi’s

Naast het bieden van onderdak en hulp aan het verzet, speelde het Mauritshuis ook een grote rol in het beschermen van waardevolle kunst. Toen de dreiging van confiscatie door de nazi’s toenam, werden beroemde schilderijen als ‘Meisje met de parel’ aanvankelijk ondergebracht in een speciale bomvrije ruimte onder het museum. Later werden ze verplaatst naar andere, geheime locaties in het land. Zo bleef een belangrijk deel van het Nederlandse erfgoed buiten bereik van de bezetter.

Clandestiene concerten als stille protest

Het museum bood ook een podium aan muzikanten die zich niet wilden aansluiten bij de zogeheten Kultuurkamer – een organisatie opgezet door de nazi’s om controle te houden over kunstenaars. Tussen 1942 en 1944 vonden er geheime concerten plaats in het museum. Deze muzikale bijeenkomsten waren een vorm van stil protest, waarin kunst en vrijheid elkaar vonden. Ze boden musici een kans om hun vak uit te oefenen zonder zich te onderwerpen aan het regime.

Morele dilemma’s en dubbele rollen

De tentoonstelling laat goed zien hoe moeilijk de keuzes waren voor mensen die destijds bij het museum werkten. Aan de ene kant moesten ze hun werk blijven doen onder het wakend oog van de bezetter. Aan de andere kant wilden ze hun land en hun medemens helpen. De grens tussen medewerking en verzet was flinterdun. Het verhaal van het Mauritshuis laat zien dat helden niet altijd luid roepen – soms schuilt moed juist in stilte en slimme strategie.

Levenslessen uit het verleden

Met deze tentoonstelling wil het museum niet alleen terugblikken, maar ook het gesprek aangaan over ethiek, verantwoordelijkheid en menselijkheid in moeilijke tijden. Bezoekers worden uitgenodigd na te denken over de keuzes die mensen maakten, vaak onder grote druk en met gevaar voor eigen leven. De geschiedenis van het Mauritshuis herinnert ons eraan dat een museum veel meer is dan een plek vol schilderijen. Het is ook een ruimte waar verhalen worden verteld – verhalen van moed, verlies, hoop en veerkracht.

Actueel

Reiservaring loopt onverwacht af: reiziger raakt geld kwijt na ontmoeting tijdens avondje uit

Avatar foto

Published

op

Een solo-trip die anders verloopt dan gepland.Een Nederlandse vakantieganger besloot twee jaar geleden een soloreis te maken naar de Baltische regio. De keuze viel op de hoofdstad Riga, mede vanwege de betaalbare tickets, vriendelijke verblijfskosten en de charme van een minder platgetreden bestemming. De reis was zorgvuldig voorbereid: toeristische hoogtepunten stonden in een lijstje, routes waren uitgezocht en de dagen leken zich moeiteloos te vullen met cultuur en ontspanning. Wat begon als een weloverwogen avontuur, zou echter eindigen met een onverwachte tegenslag die de reiziger nog lang zou bijblijven.

Kan een afbeelding zijn van 2 mensen, wijn, zilvereik en tekst

De aantrekkingskracht van solo reizen

Alleen op pad gaan biedt vrijheid: geen schema’s van anderen, spontaan afslaan wanneer iets de moeite waard lijkt en precies dat tempo aanhouden dat prettig voelt. Ook deze reiziger genoot van het onafhankelijke karakter van solo reizen. Overdag stonden bezienswaardigheden centraal, ’s avonds lonkte de stad met cafés, muziek en gezellige pleinen. Het was tijdens zo’n ontspannen avondwandeling dat een vriendelijke kennismaking plaatsvond, die in eerste instantie onschuldig en hartelijk aanvoelde. Het is precies die mix van openheid en nieuwsgierigheid die solo trips vaak zo memorabel maakt—en soms ook kwetsbaar.

Een spontane ontmoeting in de stad

Tijdens het struinen door het centrum werd de reiziger aangesproken door een jonge vrouw die informeerde naar een leuke plek om iets te drinken. Omdat hij de omgeving nog maar kort kende, stelde hij voor om samen een bar te zoeken. De sfeer bleek gemoedelijk; er werd gelachen, gepraat en de avond verliep levendig. Toen later werd gevraagd of het samenzijn in het hotel kon worden voortgezet, voelde dat op dat moment als een logische, informele vervolgstap op een gezellige avond—een beslissing die achteraf gezien bepalend zou blijken.

Van gezellig naar zorgelijk

In de hotelkamer veranderde het gevoel van lichtheid langzaam in onbehagen. De reiziger merkte dat hij ongewoon duizelig werd en zich moeilijk staande kon houden. Het leek op het effect van te veel drank, maar tegelijkertijd klopte het niet helemaal met zijn eigen beleving van de avond. Uiteindelijk dommelde hij weg—eerder als een plotselinge uitval dan als een natuurlijke slaap. De volgende ochtend ontwaakte hij alleen. De ontmoeting die zo spontaan en vriendelijk had aangevoeld, was in een onduidelijke situatie geëindigd.

De ontdekking: waardevolle spullen verdwenen

Bij het controleren van zijn spullen trof hij een onaangename verrassing: de portemonnee bleek weg. Daarin zat het contante vakantiebudget en een betaalpas. De schrik was groot; het besef dat essentiële reisdocumenten en financiële middelen mogelijk niet meer beschikbaar waren, zorgde voor stress. Direct nam hij contact op met zijn bank om de passen te blokkeren. Gelukkig bleek er nog niks te zijn afgeschreven, maar het contante geld was hij wel kwijt. Daarmee veranderde een onbezorgde vakantie in een zoektocht naar oplossingen voor de resterende dagen.

Noodoplossing en praktische stappen

Met nog enkele dagen te gaan vóór de terugvlucht, moest er snel een plan komen. Eten, drinken en vervoer naar de luchthaven moesten worden geregeld. Het paspoort was gelukkig nog in bezit, waardoor er ruimte was voor een veilige terugreis en het ophalen van noodgeld. Via een geldtransferdienst kon een familielid op afstand helpen. Die praktische stap vormde de levenslijn om de laatste reisdagen door te komen en de terugweg mogelijk te maken. Het liet eens te meer zien hoe belangrijk het is om noodscenario’s vooraf te overwegen, ook als je denkt dat alles onder controle is.

Terugkijken met nuance en voorzichtigheid

Achteraf bleef vooral de vraag knagen wat er precies was gebeurd. De reiziger geeft aan te vermoeden dat er iets in zijn drankje terecht is gekomen, maar kan dat niet met zekerheid vaststellen. Dat maakt de ervaring des te ingewikkelder: zonder hard bewijs blijven alleen signalen en vermoedens over. In elk geval is de les duidelijk: ook in een ontspannen vakantiesfeer is het verstandig alert te blijven, zeker bij spontane ontmoetingen en wanneer drankjes op tafel komen. Het gaat niet om wantrouwen, maar om gezonde voorzichtigheid in een onbekende omgeving.

Lessen voor iedereen die op reis gaat

De kernboodschap is universeel en positief: geniet van je reis, maar bouw eenvoudige veiligheidsroutines in. Denk aan het beperken van contant geld op één plek, het opslaan van noodnummers van bank en verzekeraar, en het bijhouden van kopieën van belangrijke documenten. Spreek eventueel met het thuisfront een plan af voor noodgevallen, zoals het snel kunnen overmaken van een klein bedrag via een betrouwbare dienst. En bij uitgaan: houd zicht op je drankje, blijf bij je eigen gevoel en neem bij twijfel een stap terug. Die kleine gewoonten kunnen een groot verschil maken als er iets misgaat.

Met vertrouwen verder reizen

Ondanks de schrik besloot de reiziger de liefde voor het ontdekken niet los te laten. Hij geeft aan voortaan bewuster om te gaan met situaties die onduidelijk aanvoelen en vaker vooraf na te denken over “wat-als-scenario’s”. Zo blijft ruimte bestaan voor spontaniteit—het element dat reizen zo bijzonder maakt—maar dan met een extra laagje voorzorg. Wie met die instelling op pad gaat, houdt de regie over de eigen ervaring en verkleint de kans dat een mooie avond onverwachts omslaat in een lastige situatie. Dat is geen rem op plezier, maar juist een manier om met een gerust hart van elke reisdag te genieten.

Samenvatting: genieten met een plan

Deze gebeurtenis herinnert eraan dat reisveiligheid begint bij simpele keuzes: alert blijven in het nachtleven, persoonlijke bezittingen verspreiden, betaalmiddelen snel kunnen blokkeren en een noodvoorziening klaar hebben staan. De ervaring van deze vakantieganger laat zien hoe een goed voorbereide reis toch onverwachte wendingen kan krijgen—en hoe je met een paar praktische maatregelen de impact daarvan beperkt. Zo blijft reizen wat het hoort te zijn: ontdekken, ontmoeten en thuiskomen met verhalen waar je met een goed gevoel op terugkijkt.

Verder lezen

Trending

  • Actueel8 maanden geleden

    Hardnekkige gerucht blijkt tóch waar: ‘Dit heeft Marco Borsato allemaal met Maan gedaan!’

  • Actueel8 maanden geleden

    André Hazes deelt per ongeluk beelden van vrij partijtje met Monique Westenberg

  • Actueel8 maanden geleden

    Geheime boodschap van André Hazes sr. gelekt: ‘Als mijn zoon straks geen Hazes mag heten…’

  • Actueel8 maanden geleden

    Broer Frans Bauer sloopt Mariska: ”Daarom blijft ze bij hem”

  • Actueel8 maanden geleden

    André Hazes wordt nog keer vader: ‘Baby al onderweg’

  • Actueel4 weken geleden

    Zoon van Guusje Nederhorst (22) treedt uit de schaduw van zijn beroemde moeder

  • Actueel8 maanden geleden

    ? Schokkend nieuws: Zo lang heeft de ernstig zieke Martijn Krabbé nog te leven ??️

  • Actueel7 maanden geleden

    ? Nieuwe onthullingen in de zaak Marco Borsato: dit geloof je niet!