KNMI waarschuwt voor gevaarlijke gladheid: verhoogde alertheid in noordelijke provincies

Het winterweer heeft Nederland stevig in zijn greep en vraagt de komende uren en dagen om extra waakzaamheid. Het KNMI heeft een officieel weeralarm afgegeven vanwege verraderlijke gladheid door ijzel. Met name in het noorden van het land kunnen de weersomstandigheden een grote impact hebben op het dagelijks leven. Weggebruikers, fietsers en voetgangers worden opgeroepen hun plannen aan te passen en alleen op pad te gaan als dat echt noodzakelijk is.

Wat is er aan de hand?

De waarschuwing heeft te maken met een combinatie van neerslag en temperaturen rond het vriespunt. Regen die valt op een nog koude ondergrond kan vrijwel direct bevriezen, waardoor een dun maar zeer glad ijslaagje ontstaat. Dit type gladheid is berucht omdat het vaak nauwelijks zichtbaar is. Wegen, fietspaden en stoepen kunnen er veilig uitzien, terwijl ze in werkelijkheid spekglad zijn.

Volgens de actuele verwachting neemt de kans op deze situatie vooral in de avond en nacht sterk toe, met doorwerking naar de ochtenduren. Dat maakt juist de nachtelijke uren en de ochtendspits extra risicovol.

Deze provincies krijgen te maken met de zwaarste omstandigheden

Voor Groningen, Friesland en Drenthe geldt de hoogste mate van alertheid. In deze regio’s kan ijzel zich langdurig voordoen en zich steeds opnieuw vormen, ook nadat er gestrooid is. Dat maakt de situatie lastig beheersbaar.

In aangrenzende gebieden, waaronder Overijssel, Gelderland, Flevoland en Noord-Holland, is eveneens sprake van verhoogde waakzaamheid. Hier schommelen de temperaturen rond het vriespunt, wat zorgt voor een onvoorspelbaar overgangsgebied waar regen, natte sneeuw en ijs elkaar snel kunnen afwisselen.

Niet alleen automobilisten lopen risico

Hoewel veel aandacht uitgaat naar het verkeer, zijn ook andere weggebruikers kwetsbaar. Fietsers en voetgangers krijgen te maken met extreem gladde fietspaden, trottoirs en oversteekplaatsen. Zelfs een korte wandeling of rit kan al tot uitglijden leiden.

Gemeenten en wegbeheerders doen hun best om belangrijke routes begaanbaar te houden, maar kunnen niet overal tegelijk zijn. Bovendien is strooien bij aanhoudende ijzel minder effectief, omdat het ijslaagje zich telkens opnieuw vormt.

Ochtendspits onder druk

De weersituatie houdt naar verwachting niet op zodra de nacht voorbij is. Ook in de ochtend kan het in het noorden nog gevaarlijk glad zijn. Dat betekent dat woon-werkverkeer en schoolroutes extra aandacht vragen. Vertragingen en hinder zijn niet uitgesloten.

Instanties zoals Rijkswaterstaat adviseren om, waar mogelijk, thuis te werken of reizen uit te stellen. Wie toch de weg op moet, wordt opgeroepen ruim de tijd te nemen, de snelheid aan te passen en extra afstand te houden.

Grote temperatuurverschillen binnen Nederland

Wat deze situatie extra complex maakt, zijn de grote temperatuurverschillen binnen het land. In het noorden komt het kwik nauwelijks boven het vriespunt uit, terwijl het in het zuiden kan oplopen tot circa acht graden. Dat contrast zorgt ervoor dat de neerslagvorm per regio sterk kan verschillen en dat de gladheid zich plaatselijk snel ontwikkelt.

Langs de noordelijke kust speelt bovendien een stevige wind een rol. Die wind verlaagt de gevoelstemperatuur en vergroot de kans dat natte oppervlakken snel opnieuw bevriezen.

Ook het weekend vraagt om alertheid

Wie denkt dat het na één nacht voorbij is, moet rekening houden met aanhoudende risico’s. In de nacht naar het weekend wordt opnieuw kans op ijzel verwacht, met name in het noorden en noordoosten. Dat betekent dat ook vroege weekendplannen beïnvloed kunnen worden door gladde omstandigheden.

Het algemene advies blijft daarom van kracht: stel niet-noodzakelijke reizen uit en volg de actuele weer- en verkeersinformatie via officiële kanalen.

Praktische adviezen voor onderweg

Om veilig door deze periode te komen, geven hulpdiensten en weerinstanties enkele duidelijke adviezen:

• Ga alleen op pad als het echt nodig is, vooral in de zwaarst getroffen regio’s.

• Pas je rijstijl aan: rijd rustiger, houd meer afstand en anticipeer op onverwachte gladheid.

• Zorg voor goede winterkleding, vooral als je buiten moet werken of langere tijd onderweg bent.

• Fietsers en voetgangers doen er goed aan schoenen met goed profiel te dragen en gladde plekken te vermijden.

• Volg waarschuwingen en updates van officiële instanties nauwgezet.

IJzel: een onderschat winterfenomeen

IJzel behoort tot de meest verraderlijke weersoorten in Nederland. Het ontstaat soms plotseling en kan in korte tijd grote gevolgen hebben. Juist omdat het ijs vaak niet zichtbaar is, worden mensen verrast en onderschatten zij het gevaar.

Deze periode vraagt daarom om geduld, realistische keuzes en onderlinge aandacht. Soms is de veiligste beslissing simpelweg om niet te gaan.

Conclusie: neem waarschuwingen serieus

Het afgegeven weeralarm onderstreept dat de winterse omstandigheden momenteel meer zijn dan een ongemak. Met name in het noorden van het land kan gladheid door ijzel leiden tot gevaarlijke situaties. Door adviezen op te volgen, plannen aan te passen en elkaar de ruimte te geven, kunnen risico’s worden beperkt.

Blijf alert, volg de updates van het KNMI en andere officiële instanties en kies waar mogelijk voor veiligheid boven haast. Dat maakt in deze winterse periode het verschil.